Steinz & Dijkstra Advocaten - Overige - Hypotheek en de Franse belasting

Gepubliceerd in Maison en France 2006 nr 4, aangepast in 2008

Hypotheek en Franse belastingen

Er zijn diverse mogelijkheden om aan de hoge Franse successierechten (oplopend tot 40%) te ontkomen dan wel deze te verminderen. Een daarvan bestaat er uit dat u een lening afsluit ten behoeve van uw Franse aankoop. Dat kan een lening zijn met een hypotheek op uw Franse - of Nederlandse – huis, maar ook een andere lening volstaat als maar duidelijk is dat deze ter financiering van uw Franse aankoop is afgesloten.

Bij een overlijden wordt hierbij uitsluitend successierecht geheven over de waarde van het huis, minus de openstaande schuld van de betreffende lening.

Van belang is dat een van de verschillen tussen een hypotheek bij een Nederlandse bank ten opzichte van een Franse bank, eruit bestaat dat een Franse bank tevens steeds het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering (ORV) eist. Weliswaar bestaat hiertoe geen wettelijke verplichting, maar alle Franse banken doen dit. Als instrument om het successierecht te verminderen is zo'n hypotheek niet geschikt, omdat bij een overlijden ook de uitkering van de ORV vrijvalt en dan wordt het successierecht nog steeds over de volle waarde van het huis geheven. Tevens geldt dat een Franse bank meestal slechts een annuïteitenlening afsluit waarbij de hoofdsom afneemt naarmate de looptijd van de lening vordert. Dan wordt er ook een hoog bedrag aan Frans successierecht onderworpen. Een hypotheek van een Franse bank is dus ook om deze reden niet het geëigende middel om aan successieplanning te doen. Nederlandse hypotheekbanken kennen de verplichting van een ORV niet, terwijl zij ook zeer wel een aflossingsvrije lening kunnen verstrekken.

Van belang is voorts dat naderhand afgesloten hypotheken tot het hier bedoelde voordeel leiden. Er moet dan wel een reële grond voor de lening zijn, zoals een bepaalde aankoop of een investering in een bedrijf. De Franse fiscus zal immers niet toestaan dat een hypotheek louter en alleen wordt gevestigd om belasting te ontlopen. Dit punt kan overigens in de praktijk meestal op een reële manier worden opgelost.

De hier beschreven leningen leiden niet alleen tot vermindering van het successierecht, maar ook van de Franse vermogensbelasting (ISF). Deze gaat immers eveneens uit van de waarde van een huis minus een leningschuld. Frankrijk heft deze belasting bij het bezit van een waarde van meer dan € 750.000. Een lening heeft op de ISF dus alleen invloed bij (zeer) dure huizen. Niettemin is het goed om dit aspect in het oog te houden.

Ten slotte meld ik nog dat de Hoge Raad binnenkort een arrest over een belangrijk punt zal wijzen. Het gaat hier om de vraag welke waarde in uw aangifte voor box 3 wordt vrijgesteld indien u een Frans huis bezit waaraan een lening is verbonden. Hoofdregel was en is dat de waarde van uw Franse huis in Nederland fiscaal is vrijgesteld en niet in box 3 wordt belast. Tot nu toe gold echter dat u bij een huis van bijvoorbeeld € 700.000 met een hypotheek van € 500.000, alleen een vrijstelling kon krijgen voor het saldo ad € 200.000. De Advocaat Generaal die in een cassatieprocedure steeds een advies uitbrengt, heeft echter aan de Hoge Raad voorgesteld dat in dit geval, naast de hypotheek, de volledige € 700.000 zal kunnen worden afgetrokken. Dat betekent dat de aftrek in box 3 in dit voorbeeld maar liefst € 1.200.000 bedraagt. Het advies is gestoeld op de uitleg van het verdrag tussen Nederland en Frankrijk ter voorkoming van dubbele belasting in combinatie met de Nederlandse belastingwetgeving.

Zoals wel vaker in het recht, kunnen door gerechtelijke uitspraken zeer ongerijmde situaties ontstaan. Als de Hoge Raad het advies volgt, gebeurt dat ook hier. Een wijziging van de regelgeving lijkt dan te verwachten maar zolang als deze er nog niet is, kunnen u, maar ook de banken, hiermee hun voordeel doen. Het wachten is dus op de Hoge Raad.