Steinz & Dijkstra Advocaten - Erfrecht / Successie

Gepubliceerd in Maison en France 2007 nr 6

Sarkozy en de belastingen

Tijdens zijn verkiezingstournee heeft President Sarkozy heel wat beloften gedaan en na zijn benoeming is hij druk in de weer om alvast een aantal beloften gestand te doen. Anders dan in Nederland, waar maar afgewacht moet worden hoe een coalitie-akkoord zal luiden, kan de Franse kiezer daarop rekenen. Centraal staat op dit moment het aanjagen van de economische groei waarvoor hij diverse middelen inzet. Een daarvan is het vergroten van de koopkracht door belastingverlagingen.

Er is hierop nogal wat kritiek omdat deze verlagingen worden gefinancierd door een reeds ingeplande verhoging van alle belastingontvangsten tezamen die ontstaat bij een economische groei van 2 à 2,5%. Het is echter de vraag of die er zal komen. Daarvoor zullen namelijk nog andere hervormingen nodig zijn en daarover is nog niets bekend. De President deelt aldus op voorhand veel geld uit met het risico op een groot begrotingstekort wanneer de benodigde economische groei uitblijft. Niettemin werken de maatregelen zowel voor de portemonnee van ingezetenen als van niet-ingezetenen gunstig, waarbij ik het volgende overzicht geef.

Allereerste is het successierecht afgeschaft voor de langstlevende echtgenoot of partner die een PACS (het Franse geregistreerde partnerschap) heeft afgesloten. Het gaat hierbij om nalatenschappen die vanaf 22 augustus 2007 zijn opengevallen. Vroeger gold er ten opzichte van Nederland een zeer ongunstige regeling, zodat allerlei constructies bedacht moesten worden om daaraan (gedeeltelijk) te ontkomen. Dat is nu niet meer nodig, waarbij opvalt dat een zeer ongunstig regime ineens wordt omgezet in het andere uiterste van de totale vrijstelling, een typisch Franse benadering.

Voor kinderen gold er altijd al een gunstige regeling ten opzichte van Nederland, met een vrijstelling van € 50.000 per ouder per kind. Deze grens is nu opgetrokken tot

€ 150.000. Voor schenkingen geldt het zelfde en wel aldus dat deze vrijstelling iedere zes jaar opnieuw werkt. Dat betekent dat beide ouders tezamen per zes jaar, € 300.000 vrij van schenkingsrecht kunnen overhevelen naar ieder van hun kinderen. Eveneens gelden er nu vrijstellingen in de verhouding grootouders/kleinkinderen van € 30.000 en tussen broers en zusters van € 15.000. Voor schenkingen in contanten van personen die niet ouder dan 60 jaar zijn aan begunstigden die tenminste 18 jaar zijn, geldt daarnaast nog een extra vrijstelling van maximaal € 30.000. “Als er maar geschonken wordt” is al jaren het motto in Frankrijk, gebaseerd op het feit dat de ontvangers het geld spoedig ook weer uitgeven.

Van belang is dat deze regelingen primair gunstig uitpakken voor ingezetenen. Tweedehuizenbezitters - alsmede emigranten die korter dan 10 jaar uit Nederland zijn vertrokken – worden namelijk ook door de Nederlandse fiscus aangeslagen. Omdat de Nederlandse regelingen inmiddels over de hele linie tot hogere aanslagen leiden dan de Franse, blijft het dan ook zaak om allereerst een berekening naar Nederlands recht te maken. Niettemin is de afschaffing van het successierecht voor langstlevende echtgenoten en gepacste partners, onder alle omstandigheden een enorme verbetering.

Een voorbeeld

Echtpaar, gehuwd in gemeenschap van goederen, twee kinderen en eigenaar van een huis van € 1.500.000. Bij het overlijden van de man bedraagt zijn erfenis € 750.000.

De langstlevende echtgenote is 65 jaar en kiest voor het vruchtgebruik van de erfenis. Gezien haar leeftijd is de waarde daarvan 40% van € 750.000, dus € 300.000. Elk van de kinderen erft de bloot eigendom van het huis ad € 225.000.

Afwikkeling van successierechten

	Langstlevende	echtgenoot	Ieder kind
	Oude situatie	Nieuwe situatie	Oude situatie	Nieuwe situatie
Belastingsbasis	300.000 €	300.000 €	225.000 €	225.000 €
Vrijstelling	76.000 €		50.000 €	150.000 €
Globale aftrek van € 50.000	20.000 €		15.000 €
Belastbaar deel	204.000 €	0 €	160.000 €	75.000 €
Successierecht	38.170 €	0 €	30.300 €	13.300 €

De afschaffing van het successierecht voor de langstlevende echtgenoot levert deze aldus een besparing op van € 38.170. De andere maatregelen leiden tot een besparing van € 17.000 per kind. In totaal wordt hierbij in Frankrijk dus € 72.170 bespaard.

Met ingang van 1 januari 2008 zal er, alleen voor ingezetenen, nog een tweede fiscale verlichting worden ingevoerd. Het gaat hier om het "bouclier fiscal". Dit begrip houdt in dat de optelsom van de Franse inkomstenbelasting (IR), vermogensbelasting (ISF), lokale belastingen en volksverzekeringen (CSG en CRDS), nooit hoger mag zijn dan 50% van het bruto inkomen. Dit was 60%. In Nederland hebben wij een soortgelijke anti-cumulatie regeling gekend. Omdat sommige Franse belastingtarieven en heffingen hoog zijn, kunnen hieruit flinke besparingen voortvloeien, zeker wanneer men het inkomen enigszins zou kunnen sturen. Ook voor geëmigreerde gepensioneerden kan de regeling de moeite waard zijn.