Geregeld krijgen wij de vraag voorgelegd hoe het nu zit met de verschuldigde successierechten indien iemand een Frans huis bezit en komt te overlijden.
Ik ga daarop in aan de hand van een voorbeeld: De heer Peters heeft een tweede huis in Frankrijk, overlijdt en laat enkele erfgenamen na. In deze situatie kan zowel de Nederlandse als de Franse fiscus successierecht heffen. Nederland omdat de heer Peters hier woont, Frankrijk omdat het onroerend goed daar is gelegen.
Omdat hierbij sprake kan zijn van complicaties en dubbele heffingen, gaan veel landen ertoe over om een verdrag te sluiten ter voorkoming van dubbel successie- en schenkingsrecht. Helaas ontbreekt zo'n verdrag tussen Nederland en Frankrijk terwijl het er wel zou moeten zijn omdat tienduizenden Nederlanders een huis is Frankrijk hebben. Beide landen zijn daarover wel in onderhandeling maar dat duurt al ca 10 jaar en zij schieten er maar niet mee op.
Om aan dit soort situaties toch iets te doen, heeft Nederland een (eenzijdig) Besluit ter voorkoming van dubbele belastingheffing afgekondigd. Dit Besluit moet dus worden toegepast op de Franse nalatenschap van de heer Peters. Het gaat uit van de vraag hoe sterk de band is tussen een vermogensbestanddeel en het (buiten)land waar dit zich bevindt: hoe sterker deze band hoe meer de Nederlandse fiscus terugtreedt.
Hierbij worden de vermogensbestanddelen afzonderlijk bekeken waarbij voor ieder deel een andere verrekeningsmethode kan gelden.
Wat betreft het huis hecht Nederland grote betekenis aan het feit dat dit in Frankrijk is gelegen. Aldus is Nederland in principe bereid om de volledige Franse heffing, van de Nederlandse aanslag af te trekken. Dit gebeurt via de zgn."Ordinary-Credit" methode die enkele spelregels kent: stel dat het Franse huis bij het overlijden een waarde heeft van € 200.000, waarover de Franse fiscus € 50.000 aan successierecht heft. Stel eveneens dat de waarde van de totale nalatenschap van de heer Peters, inclusief het Franse huis, € 1.000.000 bedraagt. In Nederland wordt dan allereerst het successierecht - bijv. € 300.000 - berekend over genoemde € 1.000.000. Vervolgens kent men daarvan 1/5 gedeelte, € 60.000, toe aan het Franse huis. Dit bedrag is het maximum dat in Nederland kan worden afgetrokken. In Frankrijk is € 50.000 betaald zodat de Nederlandse aanslag met dit gehele bedrag wordt verminderd. Zou er in Frankrijk € 70.000 betaald zijn, dan zou de aftrek slechts € 60.000 hebben bedragen.
Indien de heer Peters in Frankrijk ook nog een bankrekening nalaat, verleent Nederland op de aanslag een tweede korting, doch met een andere verrekeningsmethode. Deze gaat uit van het Nederlandse standpunt dat een Frans banktegoed eigenlijk niet door de Franse fiscus belast moet worden. Dit gebeurt echter wel. Stel dat deze heffing € 10.000 bedraagt dan past Nederland daarop de zgn. aftrekmethode toe, welke aanzienlijk ongunstiger uitpakt. Bij een erfenis met een totale waarde van € 1.000.000, trekt Nederland van deze waarde uitsluitend € 10.000 af om vervolgens successierecht te heffen over € 990.000. In totaal moeten de erfgenamen van de heer Peters in Nederland dus successierecht betalen over € 990.000 waarbij van de aanslag € 50.000 wordt afgetrokken wegens het Franse huis.
Hierboven behandel ik slechts één voorbeeld. Er zijn meer gevallen mogelijk zoals de nalatenschap van iemand die naar Frankrijk is geëmigreerd. Ook daarvoor bestaan regelingen.
Auteur: Mr Ton Steinz Twee Nederlandse Advocatenkantoren opgericht, o.a. in het mediarecht. Presentator geweest van radio- en TV-programma's. In 1997 gestart met de Franse praktijk. Schrijver van artikelen in diverse bladen (Maison en France, Second Home, Telegraaf, NRC, Cobouw) en spreker op seminars en bijeenkomsten. Behandelt de aan- en verkoopbegeleiding van Frans onroerend goed, Frans bouwrecht, verzekeringsclaims en begeleidt Franse procedures en projecten.
